Jak się ubrać na narty? Poradnik dla początkujących i zaawansowanych

Najlepiej ubrać się na narty warstwowo: założyć bieliznę termoaktywną, warstwę izolującą oraz kurtkę i spodnie chroniące przed wiatrem i wilgocią. Taki zestaw pozwala regulować temperaturę podczas wysiłku, jazdy wyciągiem i zmiennej pogody. Liczy się funkcjonalność odzieży, przede wszystkim odprowadzanie wilgoci, oddychalność i wodoodporność, a nie sama grubość materiału.

Dlaczego na narty ubiera się „na cebulkę”?

Na stoku ciało pracuje z różną intensywnością. Podczas zjazdu szybko się rozgrzewasz, a na wyciągu możesz marznąć. Do tego dochodzą wiatr, śnieg, wilgoć i zmiany temperatury między dolną a górną częścią trasy. Zwykły zimowy strój często zatrzymuje pot albo ogranicza ruchy.

System warstwowy pozwala zdjąć lub dołożyć jedną warstwę bez wymiany całego stroju. Każda część ma inne zadanie, ale wszystkie muszą współpracować. Jeśli bielizna zatrzyma wilgoć przy skórze, nawet dobra kurtka nie zapewni pełnego komfortu.

Jak działa system trzech warstw?

Warstwa podstawowa powinna przylegać do ciała, ale nie uciskać i nie powodować otarć. Syntetyki szybko odprowadzają wilgoć i schną, natomiast wełna merino dobrze reguluje temperaturę oraz ogranicza powstawanie nieprzyjemnych zapachów.

Warstwa środkowa nie zawsze jest potrzebna. Ocieplana kurtka może zapewnić wystarczającą izolację, zwłaszcza przy intensywnej jeździe. Przy mrozie przyda się jednak polar albo lekka kamizelka. Zbyt gruby zestaw ogranicza ruchy i może prowadzić do przegrzania.

Membrana w warstwie zewnętrznej tworzy barierę dla wody i wiatru, a jednocześnie umożliwia odprowadzanie pary wodnej na zewnątrz. W odzieży narciarskiej za rozsądny punkt wyjścia można przyjąć parametr wodoodporności na poziomie co najmniej 10 000 mm. Sama wartość nie wystarczy, jeśli odzież ma słabe szwy, nieszczelne zamki lub nie zapewnia wentylacji.

Jak skompletować strój narciarski od stóp do głów?

Najłatwiej przygotować ubrania w kolejności anatomicznej. Dzięki temu zmniejszasz ryzyko pominięcia któregoś elementu:

1. Skarpety – wybierz wysokie skarpety narciarskie z materiału odprowadzającego wilgoć. Nie powinny mieć grubych zgrubień w miejscach ucisku, ponieważ w ciasnym bucie mogą pogarszać krążenie i powodować otarcia. Ciepło ma zapewniać materiał i konstrukcja, a nie nadmierna grubość.
2. Bielizna termoaktywna – załóż dopasowaną bluzę oraz legginsy lub kalesony syntetyczne albo z wełny merino. Bawełniana koszulka nasiąka potem i długo schnie, dlatego nie sprawdza się jako warstwa przy skórze.
3. Spodnie narciarskie – szukaj modelu z membraną o wodoodporności co najmniej 10 000 mm, ochroną przed wiatrem i mankietami przeciwśnieżnymi. Przydatne są wywietrzniki, regulowany pas, szelki oraz wzmocnienia na dole nogawek i przy kostkach.
4. Warstwa środkowa – polar, lekka bluza lub kamizelka ocieplana zapewnią dodatkową izolację. Wysoki kołnierz chroni szyję, a pełny zamek pozwala szybko regulować temperaturę. Przy bardzo niskiej temperaturze można dołożyć cienką warstwę, zamiast wybierać jedną bardzo grubą.
5. Kurtka narciarska – powinna mieć membranę o parametrze co najmniej 10 000 mm, wysoki kołnierz, pas śniegowy i wentylację pod pachami. Kieszeń na karnet w rękawie ułatwia korzystanie z wyciągów. Sprawdzą się także regulowane mankiety i kaptur mieszczący się na kask.

Kurtka nie może być ani zbyt ciasna, ani przesadnie luźna. Podczas przymiarki sprawdź, czy możesz swobodnie unieść ręce i czy pod spodem mieści się zaplanowana warstwa docieplająca. Jeśli często marzną Ci dłonie, cienkie rękawiczki termiczne pod rękawicami narciarskimi mogą zwiększyć komfort, ale nie powinny powodować ucisku.

Akcesoria narciarskie a bezpieczeństwo

Niektóre elementy stroju chronią nie tylko przed zimnem, lecz także przed urazami i ograniczeniem widoczności. Na stok zabierz przede wszystkim:

• Kask narciarski – powinien mieć wymagany atest, właściwy rozmiar i stabilnie przylegać do głowy. Czapka nie zastępuje ochrony przed skutkami upadku.
• Gogle – chronią oczy przed wiatrem, śniegiem, odbitym światłem i promieniowaniem UV. Powłoka przeciwmgielna oraz wentylacja pomagają zachować dobrą widoczność.
• Rękawice narciarskie – wybierz wodoodporny, ocieplany model z długim mankietem. Zwykłe rękawiczki zimowe mogą szybko przemoknąć i nie zapewniają wystarczającej ochrony podczas kontaktu ze śniegiem.
• Komin lub kominiarka – osłania szyję i twarz przed wiatrem. Jest wygodniejszy niż szalik, który może się zsuwać i zwijać pod kurtką.

Gogle powinny współpracować z kaskiem. Po założeniu nie zostawiaj dużej szczeliny na czole, ale też nie wciskaj gogli tak mocno, aby ograniczały wentylację lub powodowały ucisk.

Przy wyborze gogli możesz spotkać parametr VLT, czyli procent światła przepuszczanego przez szybę. Niższe VLT oznacza ciemniejszą soczewkę na jasne, słoneczne dni, a wyższe lepiej sprawdza się przy chmurach i słabym oświetleniu. Polaryzacja może ograniczać odblaski, ale nie zastępuje filtra UV.

Co spakować przed wyjściem na stok?

Do kieszeni kurtki lub małego plecaka włóż rzeczy, które mogą przydać się przy zmianie pogody albo podczas dłuższej przerwy:

• Krem z filtrem UV do ochrony twarzy i ust.
• Zapasowe rękawice na wypadek przemoczenia pierwszej pary.
• Cienką kominiarkę lub dodatkowy komin przy silnym wietrze.
• Chusteczki i małą przekąskę na dłuższy dzień na stoku.
• Telefon w zabezpieczonej kieszeni oraz dokument lub karnet, jeśli nie korzystasz z kieszeni w rękawie.

Odzież z membraną pierz zgodnie z oznaczeniami producenta. Zwykle należy używać delikatnego programu i środka przeznaczonego do odzieży technicznej, a unikać płynów zmiękczających, które mogą ograniczać działanie materiału. Przed kolejnym wyjazdem sprawdź też stan zamków, szwów, mankietów i impregnacji.

Najważniejszy zestaw to sucha warstwa bazowa, elastyczne docieplenie, wodoodporna odzież zewnętrzna oraz dobrze dopasowany kask, gogle i rękawice. Przy cieplejszej pogodzie zdejmij warstwę środkową lub korzystaj z wywietrzników, a przy mrozie dołóż cienkie docieplenie zamiast zakładać przypadkowe, bardzo grube ubrania.