Co ile można chodzić na solarium?

Zalecany odstęp między sesjami to minimum 48 godzin, a w skali roku nie powinno się przekraczać 10 godzin łącznej ekspozycji na promieniowanie UV, uwzględniając solarium i słońce. Trzeba jednak zaznaczyć, że żadna dawka promieniowania UV z solarium nie jest całkowicie bezpieczna. Osoby niepełnoletnie nie mogą korzystać z takich urządzeń w Polsce, ponieważ od 2018 roku obowiązuje całkowity zakaz udostępniania solariów osobom poniżej 18. roku życia.

Jaki fototyp skóry masz?

Fototyp wpływa na podatność skóry na rumień, oparzenia i przebarwienia, ale nie sprawia, że opalanie w solarium staje się bezpieczne. Osoby z bardzo jasną cerą powinny zrezygnować z ekspozycji na sztuczne promieniowanie UV, nawet jeśli opalenizna pojawia się u nich szybko.

• fototyp I – bardzo jasna skóra, często piegi, rude lub jasne włosy, zwykle silna reakcja na słońce i brak opalenizny,
• fototyp II – jasna, wrażliwa skóra, która łatwo ulega zaczerwienieniu,
• fototyp III – jasna lub lekko śniada skóra, która opala się stopniowo,
• fototyp IV – śniada karnacja, zwykle szybkie uzyskiwanie opalenizny,
• fototyp V i VI – ciemniejsza skóra, która rzadziej ulega oparzeniom, ale nadal reaguje na promieniowanie UV.

Fototyp I i II, liczne znamiona, piegi oraz przebyte oparzenia słoneczne zwiększają ryzyko powikłań. W takich przypadkach korzystanie z solarium nie jest zalecane. Wątpliwości dotyczące znamion, chorób skóry albo przyjmowanych leków najlepiej omówić z dermatologiem.

Co to jest solarium?

Solarium to urządzenie wyposażone w lampy emitujące promieniowanie ultrafioletowe, przede wszystkim UVA i w mniejszym zakresie UVB. UVA dociera do głębszych warstw skóry i przyspiesza jej starzenie, natomiast UVB może powodować rumień, oparzenia oraz uszkodzenia DNA komórek. Opalenizna jest reakcją obronną organizmu, a nie dowodem dobrego stanu skóry.

Urządzenia mogą mieć formę łóżka albo kabiny stojącej. Różnią się mocą, widmem promieniowania, systemem chłodzenia i rodzajem zastosowanych lamp. Żywotność tradycyjnych lamp wynosi zwykle od 500 do 800 godzin. Po tym czasie ich parametry mogą się zmienić, dlatego klient ma prawo zapytać o stan techniczny urządzenia i dokumentację serwisową.

Nowoczesne technologie w solariach

Współczesne salony oferują nie tylko tradycyjne lampy niskociśnieniowe. Spotyka się również lampy wysokociśnieniowe, hybrydowe oraz systemy LED. Ich nazwa nie oznacza jednak braku ryzyka związanego z promieniowaniem.

• lampy hybrydowe – łączą emisję UV ze światłem czerwonym, nazywanym także światłem kolagenowym,
• lampy LED – wykorzystują diody emitujące światło o wybranych długościach fali i różnią się konstrukcją od klasycznych lamp niskociśnieniowych,
• lampy kolagenowe – emitują światło czerwone lub bliską podczerwień, ale nie powinny być traktowane jako metoda leczenia bez nadzoru medycznego,
• lampy wysokociśnieniowe – mają inne parametry pracy niż lampy niskociśnieniowe i mogą dostarczać intensywnej dawki promieniowania w krótszym czasie.

Obecność światła czerwonego, żółtego lub innego światła widzialnego nie usuwa zagrożeń wynikających z jednoczesnej emisji UV. Takie urządzenia nie zastępują fototerapii prowadzonej przy użyciu sprzętu medycznego.

Co ile dni można chodzić na solarium? Bezpieczna częstotliwość

Między sesjami należy zachować co najmniej 48 godzin przerwy. Skóra potrzebuje czasu na ujawnienie opóźnionej reakcji na UV, w tym zaczerwienienia i podrażnienia. Codzienne wizyty zwiększają ryzyko oparzeń, przebarwień i przewlekłych uszkodzeń.

Pamiętaj: zachowaj minimum 48 godzin przerwy między sesjami, aby pozwolić skórze na regenerację.

Nie należy korzystać z solarium tego samego dnia, w którym przebywało się na słońcu. Łączna ekspozycja na promieniowanie UV, obejmująca słońce i solarium, nie powinna przekroczyć 10 godzin rocznie. Ten limit nie tworzy bezpiecznej dawki, lecz wyznacza górną granicę ograniczającą nadmierną ekspozycję.

Długości sesji nie można ustalać wyłącznie na podstawie liczby minut podanej przez obsługę. Znaczenie mają fototyp skóry, moc i wiek lamp, wcześniejsza ekspozycja oraz reakcja skóry. Jeśli pojawi się rumień, pieczenie, obrzęk albo pęcherze, kolejne sesje należy odwołać i skonsultować objawy z lekarzem.

Jak wybrać solarium?

Przed wizytą sprawdź, czy salon informuje o rodzaju urządzenia, mocy lamp i zasadach korzystania. Łóżko lub kabina powinny być dezynfekowane po każdej sesji, a personel powinien przeprowadzić wywiad dotyczący wieku, fototypu, zdrowia i przyjmowanych leków.

Norma 0,3 W/m² określa maksymalną moc promieniowania urządzeń opalających w Europie. Jest to wartość porównywana do natężenia bezchmurnego słońca na równiku. Klient ma prawo zapytać obsługę o certyfikat zgodności z tą normą oraz dokumenty potwierdzające serwis urządzenia.

• sprawdź datę wymiany lamp i liczbę przepracowanych godzin,
• zapytaj o certyfikat zgodności z normą 0,3 W/m²,
• upewnij się, że otrzymasz okulary ochronne,
• zrezygnuj z wizyty, jeśli urządzenie jest brudne albo personel bagatelizuje pytania o bezpieczeństwo,
• nie wybieraj salonu, który obiecuje brak ryzyka lub lecznicze działanie solarium.

Zasady korzystania z solarium

Najbezpieczniejszą decyzją dla skóry jest rezygnacja z opalania w solarium. Jeśli osoba pełnoletnia mimo wszystko decyduje się na sesję, powinna ograniczyć czas ekspozycji, przestrzegać przerw i dokładnie obserwować reakcję skóry.

Okulary ochronne trzeba założyć przed rozpoczęciem sesji. Samo zamknięcie oczu nie chroni przed promieniowaniem UV, które może uszkadzać rogówkę, soczewkę i siatkówkę.

Przed wejściem do kabiny należy usunąć makijaż, perfumy, dezodorant, biżuterię oraz zegarek. Nie stosuj olejków, preparatów przyspieszających opalanie ani przypadkowych kosmetyków przeznaczonych do opalania na słońcu.

Interakcje z lekami i kosmetykami

Niektóre substancje zwiększają wrażliwość skóry na UV i mogą wywołać fototoksyczne albo fotoalergiczne reakcje. Dotyczy to między innymi retinoidów, kwasów AHA i BHA, dziurawca oraz niektórych antybiotyków. Ryzyko mogą zwiększać także wybrane leki przeciwzapalne, moczopędne, hormonalne i preparaty stosowane w leczeniu chorób serca.

Przed sesją przeczytaj ulotkę każdego przyjmowanego leku i kosmetyku. Jeśli znajdują się w nich substancje fotouczulające, zrezygnuj z ekspozycji do czasu konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Szczególną ostrożność zachowaj po zabiegach z użyciem kwasów, retinolu, peelingów i laserów.

Przygotowanie do sesji opalania

Skóra powinna być czysta, sucha i wolna od makijażu oraz produktów zapachowych. Peeling można wykonać kilka dni wcześniej, ale nie bezpośrednio przed wizytą, ponieważ świeżo złuszczona skóra jest bardziej podatna na podrażnienia.

Przed sesją zdejmij biżuterię, zabezpiecz usta ochronną pomadką i załóż okulary. Brodawek piersiowych należy użyć do zabezpieczenia, na przykład płatkami kosmetycznymi, ponieważ skóra w tym miejscu jest wyjątkowo wrażliwa. Znamiona, blizny i podrażnione miejsca najlepiej osłonić albo całkowicie zrezygnować z opalania.

Nie korzystaj z solarium przy świeżych ranach, oparzeniach, aktywnych zmianach skórnych, gorączce ani po niedawnym zabiegu kosmetycznym. Przeciwwskazaniem są również między innymi ciąża, choroby nowotworowe, liczne znamiona, nadwrażliwość na światło i niektóre choroby przewlekłe.

Dlaczego solarium jest niebezpieczne? Ryzyko zdrowotne

Promieniowanie emitowane przez urządzenia opalające zostało zaklasyfikowane przez IARC jako rakotwórcze dla ludzi. Dotyczy to zarówno czerniaka, jak i raka podstawnokomórkowego oraz kolczystokomórkowego.

Zgodnie z wytycznymi WHO, nie istnieje bezpieczna dawka promieniowania UV w solarium. Każda sesja zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów skóry.

Ryzyko jest szczególnie istotne u osób, które zaczęły korzystać z solarium w młodym wieku, mają jasną karnację albo przypadki nowotworów skóry w rodzinie. Promieniowanie może również powodować uszkodzenia oczu, reakcje fototoksyczne, przebarwienia i przyspieszone starzenie skóry.

UVA niszczy włókna kolagenowe i elastynowe, przez co skóra traci jędrność, staje się sucha i szybciej pokrywają ją zmarszczki. UVB może prowadzić do rumienia, pęcherzy i uszkodzeń materiału genetycznego komórek. Czy krótkie sesje rzeczywiście eliminują ryzyko? Nie, ponieważ znaczenie ma również suma wszystkich ekspozycji w ciągu życia.

Nowotwory skóry a solarium

Każda zmiana, która rośnie, zmienia kolor, ma nieregularny kształt albo krwawi, wymaga oceny dermatologicznej. Dotyczy to także ran, które długo się nie goją, oraz nowych przebarwień pojawiających się po ekspozycji na UV.

Wczesna konsultacja pozwala szybciej ocenić charakter zmiany. Nie należy zasłaniać jej kosmetykiem ani kontynuować opalania do czasu uzyskania opinii lekarza.

Efekty uboczne opalania w solarium

Bezpośrednio po sesji mogą pojawić się rumień, pieczenie, świąd, obrzęk, pokrzywka lub pęcherze. U osób stosujących substancje fotouczulające możliwa jest silna reakcja fototoksyczna nawet po krótkiej ekspozycji.

Długofalowe skutki obejmują przesuszenie skóry, przebarwienia, rozszerzone naczynka, utratę elastyczności i fotostarzenie. Solarium może też nasilać niektóre choroby skóry, w tym trądzik różowaty, egzemę i nadwrażliwość na światło.

Solarium nie jest rekomendowanym sposobem uzupełniania witaminy D. W urządzeniach może zachodzić proces jej wytwarzania, jednak lampy nie są projektowane do celów terapeutycznych. Ryzyko zdrowotne związane z UV przewyższa potencjalne korzyści, dlatego poziom witaminy D należy oceniać i uzupełniać metodami zaleconymi przez lekarza.

Przekonanie, że solarium leczy chandrę, poprawia nastrój albo działa jak bezpieczna fototerapia, jest uproszczeniem. Chwilowa poprawa samopoczucia może wynikać z odpoczynku lub subiektywnej oceny wyglądu, ale nie zmniejsza ryzyka onkologicznego. Fototerapia powinna odbywać się przy użyciu sprzętu medycznego i pod kontrolą specjalisty.

Jak dbać o skórę po opalaniu?

Po sesji odpocznij kilka minut i wypij wodę. W domu zastosuj bezzapachowy balsam nawilżający lub preparat po opalaniu zawierający na przykład pantenol, aloes, ceramidy albo kwas hialuronowy.

Przez kilka godzin unikaj gorącej kąpieli, sauny, intensywnego wysiłku oraz kosmetyków złuszczających. Jeśli skóra jest zaczerwieniona, piecze lub pojawiają się pęcherze, nie korzystaj ponownie z solarium i skontaktuj się z lekarzem.